ഡൽഹി-NCR-ൽ GRAP ഘട്ടം 1 പ്രാബല്യത്തിൽ (21 ഒക്ടോബർ 2026): AQI 245, 25 നടപടികൾ, പൗരന്മാർ ചെയ്യേണ്ടത്

വായു ഗുണനിലവാര മാനേജ്മെന്റ് കമ്മീഷൻ (CAQM) 21 ഒക്ടോബർ 2026-ന് മുഴുവൻ ഡൽഹി-ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും GRAP ഘട്ടം I ഉടൻ പ്രാബല്യത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ഡൽഹിയിലെ ശരാശരി AQI ഉച്ചയ്ക്ക് 2 മണിക്ക് 244, വൈകിട്ട് 4 മണിക്ക് 245 ആയിരുന്നു. രണ്ടും ‘മോശം’ വിഭാഗം (AQI 201-300). GRAP ഉപസമിതി ഘട്ടം I-ലെ 25 നടപടികളും നടപ്പാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. വാഹനം ശരിയായി സൂക്ഷിക്കുക, മലിനീകരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സാധുവായിരിക്കട്ടെ, പടക്കം ഒഴിവാക്കുക, അത്യാവശ്യത്തിനല്ലാതെ ഡീസൽ ജനറേറ്റർ വേണ്ട എന്ന് പൗരന്മാരോട് അഭ്യർഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ, ജൈവ, മുനിസിപ്പൽ ഖരമാലിന്യം തുറസ്സായി കത്തിക്കുന്നതിനുള്ള നിരോധനം ഏജൻസികൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കണം.

21 ഒക്ടോബർ 2026-ന് ഡൽഹി-NCR-നായി CAQM എന്താണ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്?

പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള വായു ഗുണനിലവാര മാനേജ്മെന്റ് കമ്മീഷൻ (CAQM) മുഴുവൻ ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും GRAP ഘട്ടം I ഉടൻ പ്രാബല്യത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു. GRAP സംബന്ധിച്ച CAQM ഉപസമിതി 21 ഒക്ടോബർ 2026-ന് യോഗം ചേർന്ന് ഡൽഹി-NCR-ലെ വായുവിന്റെ അവസ്ഥ വിലയിരുത്തിയാണ് തീരുമാനമെടുത്തത്. പത്ര വിവര ഓഫീസ് (PIB) അതേ ദിവസം വൈകിട്ട് 7:23-ന് അറിയിപ്പ് പുറത്തിറക്കി.

കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെയും IITM-ന്റെയും പ്രവചനങ്ങൾക്കൊപ്പം വായു ഗുണനിലവാരം വിലയിരുത്തി, ഘട്ടം I-ലെ 25 നടപടി പോയിന്റുകളും ഉടൻ നടപ്പാക്കാൻ ഉപസമിതി തീരുമാനിച്ചു. ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ഏജൻസികളും ഇവ നടപ്പാക്കുകയും നിരീക്ഷിക്കുകയും അവലോകനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുമെന്ന് അറിയിപ്പിൽ പറയുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഘട്ടം I ഇപ്പോൾ നടപ്പാക്കിയത്?

കേന്ദ്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിന്റെ (CPCB) ദൈനംദിന വായു ഗുണനിലവാര ബുള്ളറ്റിനാണ് അടിസ്ഥാനം. അറിയിപ്പിലെ കണക്കുകൾ ഇവയാണ്.

21 ഒക്ടോബർ 2026-ലെ സമയം	ഡൽഹിയിലെ ശരാശരി AQI	വിഭാഗം
ഉച്ചയ്ക്ക് 2 മണി	244	മോശം
വൈകിട്ട് 4 മണി	245	മോശം

GRAP ഘട്ടം I ‘മോശം’ വായു ഗുണനിലവാരത്തിനുള്ളതാണ്, അതായത് ഡൽഹി AQI 201 മുതൽ 300 വരെ ആയിരിക്കുമ്പോൾ. വായുവിന്റെ അവസ്ഥ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുമെന്നും കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ്/IITM പ്രവചനം അനുസരിച്ച് ഇടയ്ക്കിടെ അവലോകനം ചെയ്ത് തുടർ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുമെന്നും ഉപസമിതി അറിയിച്ചു.

ഘട്ടം I-ലെ 25 നടപടികൾ ഏതൊക്കെ?

അറിയിപ്പിൽ 25 പോയിന്റുകളുണ്ട്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ അവ ഈ വിഭാഗങ്ങളിൽ വരും.

• പൊടി: നിർമാണ, പൊളിക്കൽ സ്ഥലങ്ങളിൽ പൊടി നിയന്ത്രണ നിയമങ്ങൾ നടപ്പാക്കൽ (സാമഗ്രികൾ മൂടിവയ്ക്കൽ, മൂടിയ വാഹനത്തിൽ കൊണ്ടുപോകൽ, ആന്റി-സ്മോഗ് ഗൺ, വെള്ളം തളിക്കൽ). 500 ചതുരശ്ര മീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ ഉള്ള പദ്ധതികൾ സംസ്ഥാന/GNCTD വെബ് പോർട്ടലിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ വിദൂര നിരീക്ഷണ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ പണിക്ക് അനുമതിയില്ല.
• റോഡും മാലിന്യവും: യന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തൂത്തുവാരൽ, വെള്ളം തളിക്കൽ, അടിഞ്ഞ പൊടിയുടെ ശാസ്ത്രീയ സംസ്കരണം, മുനിസിപ്പൽ, നിർമാണ, വ്യാവസായിക മാലിന്യം സമയത്ത് നീക്കൽ, ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് മാലിന്യം തള്ളാതിരിക്കൽ.
• കത്തിക്കൽ: ജൈവ, മുനിസിപ്പൽ ഖരമാലിന്യം തുറസ്സായി കത്തിക്കുന്നതിനുള്ള നിരോധനം കർശനമായി നടപ്പാക്കൽ, ലംഘനത്തിന് പരമാവധി പാരിസ്ഥിതിക നഷ്ടപരിഹാരം, ലാൻഡ്ഫിൽ തീപിടിത്തം തടയാൻ നിരീക്ഷണം.
• വാഹനവും ഗതാഗതവും: തിരക്കേറിയ ജങ്ഷനുകളിൽ ജീവനക്കാരെ നിയോഗിക്കൽ, മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ കർശന പരിശോധന, പുക തുപ്പുന്ന വാഹനങ്ങൾക്കെതിരെ നടപടി, പഴയ ഡീസൽ/പെട്രോൾ വാഹനങ്ങൾ, ട്രക്കുകളുടെ വഴി തിരിച്ചുവിടൽ എന്നിവയിലെ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കൽ.
• വ്യവസായവും വൈദ്യുതിയും: വ്യവസായങ്ങൾ, ഇഷ്ടിക ചൂളകൾ, ഹോട്ട് മിക്സ് പ്ലാന്റുകൾ എന്നിവയുടെ പരിശോധന, താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങളുടെ ബഹിർഗമന നിയമങ്ങൾ, വൈദ്യുതി തടസ്സം കുറയ്ക്കൽ, ഡീസൽ ജനറേറ്ററിന്റെ പതിവ് ഉപയോഗം ഇല്ല.
• പടക്കവും ബോധവൽക്കരണവും: പടക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കോടതി/അതോറിറ്റി ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കൽ; ബോധവൽക്കരണ പ്രചാരണം, ആപ്പ് പരാതികളുടെ വേഗത്തിലുള്ള പരിഹാരം; റോഡിലെ ഗതാഗതം കുറയ്ക്കാൻ ജീവനക്കാർക്ക് പൊതു (ഏകീകൃത) യാത്രാസൗകര്യം ഒരുക്കാൻ ഓഫീസുകൾക്ക് പ്രോത്സാഹനം, CNG/ഇലക്ട്രിക് ബസ്, മെട്രോ, RRTS സേവനങ്ങളുടെ വർധന.

22 ഒക്ടോബർ 2026-ന് തിരുത്തി: മുൻ പതിപ്പിൽ ‘ഓഫീസ് സമയമാറ്റം’ എന്നും, തുറസ്സായ കത്തിക്കലും പടക്ക നിരോധനവും പൗര ചാർട്ടറിലെ ഇനങ്ങളാണെന്നും പറഞ്ഞിരുന്നു; CAQM ഉത്തരവിൽ ‘ഏകീകൃത യാത്ര’ എന്നാണ്, തുറസ്സായ കത്തിക്കൽ നിരോധനം ഏജൻസികൾ നടപ്പാക്കേണ്ട നടപടിയാണ്.

ഡീസൽ ജനറേറ്റർ (DG) സെറ്റുകളുടെ നിയമങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?

DG സെറ്റുകൾ സ്ഥിരം വൈദ്യുതി സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കരുതെന്നും, NCR-ലെ വ്യാവസായിക, വാണിജ്യ, ഭവന മേഖലകളിൽ DG സെറ്റുകളുടെ പ്രവർത്തനം 29 സെപ്റ്റംബർ 2023-ലെ CAQM നിർദേശം നമ്പർ 76 (ഭേദഗതികൾ സഹിതം) പ്രകാരം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും അറിയിപ്പ് പറയുന്നു. വൈദ്യുതി വിതരണ കമ്പനികൾ വിതരണ തടസ്സം പരമാവധി കുറയ്ക്കണം.

ശേഷി അനുസരിച്ച് ഒരു പട്ടികയുണ്ട്. LPG, പ്രകൃതി വാതകം, ബയോ-ഗ്യാസ്, പ്രൊപ്പേൻ അല്ലെങ്കിൽ ബ്യൂട്ടേനിൽ ഓടുന്ന സെറ്റുകൾക്ക് നിയന്ത്രണമില്ല. 3 നവംബർ 2022-ലെ വിജ്ഞാപനം GSR 804(E) മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന 800 kW (1000 kVA) വരെയുള്ള സെറ്റുകൾക്കും നിയന്ത്രണമില്ല. പഴയ മാനദണ്ഡത്തിലുള്ള സെറ്റുകൾക്ക് വലുപ്പം അനുസരിച്ച് ഡ്യുവൽ-ഫ്യുവൽ മോഡോ അംഗീകൃത ഏജൻസി ഘടിപ്പിച്ച ബഹിർഗമന നിയന്ത്രണ ഉപകരണമോ വേണം. 19 kW (23 kVA)-ൽ താഴെയുള്ള പോർട്ടബിൾ DG സെറ്റുകൾക്ക് ബഹിർഗമന നിയന്ത്രണ മാർഗം ലഭ്യമല്ല. പൊതുവേ അനുമതിയില്ല, നിശ്ചിത അടിയന്തര സേവനങ്ങൾക്ക് മാത്രം അനുമതി. അവ: ലിഫ്റ്റ്, എസ്കലേറ്റർ; ആശുപത്രികൾ; റെയിൽവേ; മെട്രോ, MRTS; വിമാനത്താവളങ്ങൾ, അന്തർസംസ്ഥാന ബസ് ടെർമിനലുകൾ; മലിനജല സംസ്കരണ പ്ലാന്റുകൾ; വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്രങ്ങൾ; ദേശീയ സുരക്ഷ, പ്രതിരോധ പദ്ധതികൾ; ടെലികോം, IT/ഡേറ്റ സേവനങ്ങൾ.

ഏതൊക്കെ ബസുകളെയും വാഹനങ്ങളെയും ബാധിക്കും?

പട്ടികയിലെ 19-ാം പോയിന്റ് അനുസരിച്ച് ഹരിയാന, ഉത്തർപ്രദേശ്, രാജസ്ഥാൻ, കൂടാതെ പഞ്ചാബ്, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, മധ്യപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ജമ്മു-കശ്മീർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഏത് നഗരത്തിൽ നിന്നോ പട്ടണത്തിൽ നിന്നോ വരുന്ന നഗരാന്തര, അന്തർസംസ്ഥാന ബസുകൾ EV, CNG അല്ലെങ്കിൽ BS-VI ഡീസൽ അല്ലെങ്കിൽ ഡൽഹി-NCR-ൽ ഓടാൻ അനുവദിക്കരുത്.

സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾക്ക് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നിയമങ്ങൾ കർശനമായി പരിശോധിച്ച്, പുക തുപ്പുന്ന വാഹനങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തോ പരമാവധി പിഴ ചുമത്തിയോ തടയാൻ ഏജൻസികളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പഴയ ഡീസൽ/പെട്രോൾ വാഹനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള NGT, സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവുകളും കർശനമായി നടപ്പാക്കും. വാഹനത്തിന്റെ പ്രായപരിധിയോ പിഴത്തുകയോ ഈ അറിയിപ്പ് പറയുന്നില്ല. അവ ആ പഴയ ഉത്തരവുകളിലാണ്.

പൗര ചാർട്ടർ പ്രകാരം നിങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യണം?

NCR-ലെ പൗരന്മാർ സഹകരിച്ച് ഘട്ടം I പൗര ചാർട്ടർ പാലിക്കണമെന്ന് ഉപസമിതി അഭ്യർഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ:

1. SAMEER ആപ്പിൽ AQI-യും CAQM വെബ്സൈറ്റിൽ GRAP നിലയും നോക്കുക.
2. വാഹനത്തിന്റെ എൻജിൻ ശരിയായി സൂക്ഷിക്കുക, ടയർ മർദം ശരിയാക്കുക, മലിനീകരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സാധുവായി സൂക്ഷിക്കുക. ചുവപ്പ് ലൈറ്റിൽ എൻജിൻ ഓഫ് ചെയ്യുക.
3. പഴയതോ കൂടുതൽ പുക തുപ്പുന്നതോ ആയ വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കരുത്. പൊതുഗതാഗതം, കാർപൂൾ, EV എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
4. മാലിന്യം വേർതിരിച്ച് നിശ്ചിത സ്ഥലത്ത് മാത്രം ഇടുക. നിർമാണ മാലിന്യം വേഗം നീക്കുക.
5. കൂടുതൽ മരങ്ങൾ നടുക, ഒഴിഞ്ഞ നിലം പുല്ലോ കുറ്റിച്ചെടികളോ കൊണ്ട് മൂടുക.
6. അത്യാവശ്യ ജോലിക്കല്ലാതെ DG സെറ്റ് ഉപയോഗിക്കരുത്.
7. ഉത്സവങ്ങൾ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദമായി ആഘോഷിക്കുക, പടക്കം ഒഴിവാക്കുക.
8. സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉൾപ്പെടെ മറ്റു പൗരന്മാരെ ബോധവൽക്കരിക്കുക.

മലിനീകരണ പരാതി എവിടെ നൽകണം, ഷെഡ്യൂൾ എവിടെ കാണാം?

വായു മലിനമാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അറിയിക്കാൻ 311 ആപ്പ്, ഗ്രീൻ ഡൽഹി ആപ്പ്, SAMEER ആപ്പ് എന്നിവ അറിയിപ്പ് പേരെടുത്ത് പറയുന്നു. ഈ ആപ്പുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും വരുന്ന പരാതികൾ ഉടൻ പരിഹരിക്കാൻ ഏജൻസികളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

നിലവിലെ GRAP (സെപ്റ്റംബർ 2026) പൂർണ ഷെഡ്യൂൾ കമ്മീഷന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് caqm.nic.in-ൽ ഉണ്ട്. വായു ഇനിയും മോശമായാൽ ഉയർന്ന ഘട്ടങ്ങളിലെ നടപടികൾ അവിടെയുണ്ട്. സ്ഥിരീകരിക്കാൻ CAQM, PIB എന്നിവയുടെ ഔദ്യോഗിക പേജുകൾ മാത്രം നോക്കുക.

അറിയിപ്പിൽ എന്താണ് പറയാത്തത്?

അറിയിപ്പ് ഇവ പറയുന്നില്ല:

• ഘട്ടം I എത്ര നാൾ തുടരും, എപ്പോൾ പിൻവലിക്കും;
• ലംഘനത്തിനുള്ള പിഴത്തുക;
• സ്കൂൾ, കോളേജ്, ഓഫീസ് അടയ്ക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ഉത്തരവ്;
• വാഹനത്തിന്റെ പ്രായപരിധി അല്ലെങ്കിൽ NCR ജില്ലകളുടെ പട്ടിക;
• ഘട്ടം II, അതിനു മുകളിലുള്ള നടപടികൾ (അവ caqm.nic.in ഷെഡ്യൂളിലുണ്ട്);
• വരും ദിവസങ്ങളിലെ AQI പ്രവചനം.

AQI ഇനിയും മോശമായാൽ CAQM ഉയർന്ന ഘട്ടം പ്രഖ്യാപിച്ചേക്കാം. അതിനായി CAQM വെബ്സൈറ്റ് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുക.